czwartek, 31 stycznia 2013

Krautrock: muzyczna odbudowa Niemiec

Dzisiejszy świat muzyki jest ujednolicony i skończony jak całościowo poznana dziedzina nauki. Wszelkie dalsze eksperymenty odbywają się na gruncie już opracowanych dźwiękowych dyskursów. Potężne wielominutowe utwory Dream Theater to nic innego jak Rush na sterydach, uwielbiane przez rzeszę alternatywnej młodzieży (widzicie oksymoron?) Animal Collective to mocno wstrząśnięty drink z Faust i Pixies, a Buckethead to dziwniejsza wersja Franka Zappy. Przy najszczerszych intencjach i latach pracy to, co po raz ostatni udało się osiągnąć krautrockowcą zdaje się przekraczać ludzkie możliwości.

Na wstępie muszę zaznaczyć dwie prawdy: 1. nie istnieje taki gatunek jak krautrock. Wie o tym każdy, kto choćby pobieżnie zna twórczość oznaczanych tą fiszką tworów: nie da się zamknąć Kraftwerk i Can w jednej szufladce i koniec. 2. termin ten został stworzony przez brytyjską prasę i miał pejoratywny wydźwięk. Podczas drugiej wojny światowej alianckie media wykreowały wizerunek typowego Niemca jako m.in. jedzącego kapustę kiszoną (co moim zdaniem było polską domeną). W języku niemieckim kapusta kiszona to sauerkraut, więc skrótowo zaczęto nazywać hitlerowskich żołnierzy krauts. Inne źródła wskazują na wykreowanie się terminu już w XVIII w., kiedy to każdy statek miał na pokładzie dużą ilość witaminy C potrzebnej do zapobieganiu szkorbutowi. Brytyjczycy używali limonek, przez co byli nazywani “limeys”, a Niemcy używali kapusty kiszonej… Nigdy jednak nie powstał limeyrock.

Nielicznym muzykom takie określenie nie przeszkadzało (np. zespołowi Faust, który nawet nagrał utwór pt. Krautrock), większość zdecydowanie protestowała. Jaki Liebezeit (Can) i Renate Knaup (Amon Düül II) uważali, że w ten sposób Anglicy podtrzymują wizerunek “dobrych aliantów” i “złych, głupich Niemców”. Będę w niniejszym artykule stosował sformułowanie krautrock, ale wyłącznie z powodu jego zakotwiczenia w historii muzyki, a nie nacechowania emocjonalnego.

Jak brzmiała popularna muzyka Niemiec z końca lat 60., wie każdy kto ma w domu stare winyle rodziców i dziadków. Nawet jeżeli nie macie adapterów do odsłuchania to już sam wygląd okładki wiele mówi. Bawarskie szlagiery i tym podobne sztuczne twory miały swoje wyznaczone zadanie – odwracały uwagę od krwawych wydarzeń w Berlinie Zachodnim. Według Edgara Froese z Tangerine Dream, niemieccy niezależni muzycy nie mieli innego wyjścia jak przyjąć wolną formę tworzenia. Rok 1968 był czasem wielkiej rewolucji zbuntowanej młodzieży. W Stanach nasilały się ruchy hipisowskie, na scenie debiutowali artyści, którzy są dzisiaj legendami rockowej muzyki: Morrison, Hendrix, Joplin. Przeciwko rządowi wystąpiła także młodzież Berlina Zachodniego, jednak odpowiedź władz była bez porównania agresywniejsza niż za Atlantykiem. Siłą napędową amerykańskich działaczy był sprzeciw wobec agresji w Wietnamie. W młodych Niemcach niechęć wyzwalała władze tych samych elit, które kierowały państwem za czasów II Wojny Światowej.

wtorek, 29 stycznia 2013

Stało się w 1972 r.

Rok 1972 to nie tylko nowe płyty Yes, Genesis czy Franka Zappy. Aby właściwie poznać specyfikę tworzonej w ówczesnych czasach muzyki, niesamowicie istotnym jest znać aspekt polityczny i społeczny interesujących nas czasów. Poniżej przedstawiam krótki spis najciekawszych i najbardziej istotnych wydarzeń, które miały miejsce w roku 1972.
  
Polska: 
Premier - Piotr Jaroszewicz
I sekretarz KC PZPR - Edward Gierek

Początek dynamicznego rozwoju gospodarczego PRL
Wzrost dobrobytu
Poprawa nastrojów społecznych

Wielka Brytania:
Premier - Edward Heath

Symptomy kryzysu gospodarczego
Kryzys walutowy
Wzrost niepokojów i niezadowolenia społecznego.
Wzmożona działalność IRA  - demonstracje i krwawe zamieszki w Irlandi

Rok 1972 stał pod znakiem odprężenia w stosunkach międzynarodowych:

13 stycznia - Richard Nixon zapowiedział ewakuację wojsk USA z Wietnamu.
22 stycznia – w Brukseli podpisano traktat o przystąpieniu Danii, Irlandii i Wielkiej Brytanii do Wspólnoty Europejskiej w dniu 1 stycznia 1973 roku
11 lutego - na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w japońskim Sapporo skoczek narciarski Wojciech Fortuna zdobył dla Polski pierwszy złoty medal olimpijski w sportach zimowych.
10-11 maja – V Plenum KC PZPR. Głównym tematem była polityka mieszkaniowa. Z przemówienia Edwarda Gierka: „Idzie o wielką sprawę – o to, aby w okresie życia jednego pokolenia zbudować drugą Polskę”.
22 maja - Richard Nixon jako pierwszy amerykański prezydent przybył do Moskwy.
26 maja – USA i ZSRR zawarły w Moskwie układ tzw. SALT I o ograniczeniu systemów obrony przeciwrakietowej na czas nieograniczony.
19 lipca - Browary Warszawskie rozpoczęły produkcję licencyjnej Coca-Coli.
12 sierpnia – ostatni amerykański oddział wojskowy opuszcza Wietnam. Skończyło się militarne zaangażowanie USA w wojnę wietnamską.
26 sierpnia - otwarcie XX Letnich Igrzysk Olimpijskich w Monachium.
25 września – Norwegowie w referendum wypowiedzieli się przeciwko przystąpieniu do Wspólnoty Europejskiej.
29 września – Japonia nawiązała stosunki dyplomatyczne z Chińską Republiką Ludową.
19 października – Sejm PRL przyjął uchwałę o perspektywicznym planie budownictwa mieszkaniowego.
11 grudnia – NASA: misja Apollo 17 wylądowała na Księżycu.
21 grudnia - podpisano układ NRD-RFN o normalizacji wzajemnych stosunków.

Edward Gierek, 1972r.

niedziela, 27 stycznia 2013

Audycja nr 65 - rok 1972 (I)

Pierwszą audycją poświęconą włoskiej scenie rocka progresywnego zainaugurowaliśmy naszą muzyczną przygodę z rocznikiem 1972. Rok ten z całą pewnością stał pod znakiem prawdziwej muzycznej rewolucji na progresywnej scenie Włoch, z której w mgnieniu oka wyrosło wiele wyśmienitych formacji spod znaku progresu. 

Podczas audycji skupiliśmy się głównie na trzech formacjach, debiutujących Premiata Forneria Marconi (z megahitem Impressioni Di Settembre) i Banco Del Mutuo Soccorso oraz na mającym już większy staż Le Orme, które należą do legend włoskiej muzyki progresywnej. Wszystkie te formacje podbijając rodzimy rynek wyszły ze swą muzyką na cały świat, koncertując zarówno w Wielkiej Brytanii jak i za Oceanem. Czym by jednak było poznanie specyfiki muzycznej Włoch, bez zwrócenia wzroku w kierunku legendarnej grupy Osanna czy włoskiego King Crimson, New Trolls? Z czystym sumieniem przyznaję, że w ramówce nie znalazł ani jeden choćby przeciętny utwór... Był to naprawdę magiczny wieczór pełen wyśmienitych kompozycji i specyficznej, włoskiej magii muzycznej łączącej muzyczny kunszt z romantyzmem, delikatnością i chwytającymi za serce melodiami.

W moim osobistym odczuciu była to jedna z najbardziej "misyjnych" audycji, które miałem przyjemność poprowadzić. Włoska scena rocka progresywnego jest bowiem bardzo słabo znana, co stoi w opozycji do jej ogromnej artystycznej siły rażenia. Koniecznie zwróćcie na nią uwagę!

Playlista: (Pobierz i posluchaj audycji)
1. Zaprogowe intro
2. Osanna - Tema (Milano Calibro 9, 1972)
3. Osanna - Variazione II (My Mind Flies) (Milano Calibro 9, 1972)
4. Franco Battiato - Plancton (Pollution, 1972)
5. Le Orme - Una dolcezza nuova (Uomo di Pezza, 1972)
6. Le Orme - La porta chiusa (Uomo di Pezza, 1972)
7. Le Orme - Alienazione (Uomo di Pezza, 1972)
8. New Trolls - Once That I Prayed (Searching For A Land, 1972)
9. Alan Sorrenti - Vorrei Incontrarti (Aria, 1972)
10. Premiata Forneria Marconi - Impressioni Di Settembre (Storia di un Minuto, 1972)
11. Premiata Forneria Marconi - Dove...Quando... (Storia di un Minuto, 1972)
12. Banco Del Mutuo Soccorso - R.I.P. (Requiescant In Pace) (Banco Del Mutuo Soccorso, 1972)
13. Banco Del Mutuo Soccorso - Metamorfosi (Banco Del Mutuo Soccorso, 1972)
14. Buon Vecchio Charlie - Evviva La Contea Di Lane (Buon Vecchio Charlie, 1972)

Uomo di pezza czyli szmaciana lalka

sobota, 26 stycznia 2013

Za PROGiem we Włoszech - Inaugurujemy rok 1972!

Rok 1971 już za nami. Przyszła więc pora rozpocząć nowy cykl audycji!

Najbliższe 6 miesięcy za PROGiem spędzimy z muzykę progresywną roku 1972. Zbliżające się audycje zapowiadają się tym ciekawiej, że rok 1972 to najbujniejszy rozwój tego gatunku i złoty czas dla formacji progresywnych. Właśnie wtedy światło dzienne ujrzały takie znakomitości jak Close to the Edge, Foxtrot, Thick as a Brick, Octopus czy Trilogy, choć to tylko wierzchołek góry lodowej...

Najbliższa audycja (niedziela, 27 stycznia) zostanie poświęcona włoskiej scenie rocka progresywnego (rock progressivo italiano), która zanotowała prawdziwy "boom" w roku 1972. To właśnie wtedy zostały wydane najważniejsze włoskie albumy progresywne, które zapisały się złotymi zgłoskami również w całej historii gatunku. My przyjrzymy się szczególnie formacji Le Orme i albumowi Uomo di pezza.

"Płyta odbiła się głośnym echem na zachodzie, w Ameryce Łacińskiej i w Japonii gdzie została 'płytą roku'. Muzycznie Uomo di pezza to opowieść o różnych formach samotności i alienacji szarego człowieka. Album to wielkie kompozycje - wielowarstwowe, mocno skomplikowane, ale jednocześnie delikatne i bardzo melodyjne. To jedna z najlepszych i najwartościowszych płyt w historii gatunku, absolutny klasyk i kanon. Echa tego arcydzieła usłyszymy w dziesiątkach progresywnych płyt z tamtego okresu i w setkach z tzw. neoprogresu... Dla fanów włoszczyzny i niemal dziewiczego symfonika - jazda obowiązkowa, dla kolekcjonerów - mus, a dla wszystkich pochłaniaczy piękna nieco zakręconych dźwięków - duża frajda." - Aleksande Król, progrock.org.pl

Zagramy również muzykę z debiutanckich krążków absolutnych klasyków: Premiata Forneria Marconi i Banco Del Mutuo Soccorso. Będą również starsze stażem New Trolls i Osanna.

Startujemy w niedzielę o godzinie 21.00. Do usłyszenia!

Le Orme

wtorek, 22 stycznia 2013

Harmonogram audycji na rok 1972

Rok 1972 można z czystym sumieniem nazwać złotym okresem dla rocka progresywnego, rozkwit muzyki progresywnej w pełni. To właśnie wtedy powstały najgenialniejsze progresywne wydawnictwa w historii gatunku: Foxtrot Genesis, Close to the Edge Yes oraz Thick as a Brick Jethro Tull, które stanowią kamień węgielny progresywnego rocka (3 na 5 najlepszych progresywnych albumów wszech czasów według progarchives.com). Tym wykonawcom oraz ich wybitnym wydawnictwom z pewnością poświęcimy sporo audycyjnego czasu. Rok 1972 to jednak wiele innych wspaniałych progresywnych wydawnictw. W związku z ogromnym bogactwem albumów pochodzących z tego roku szykuje nam się nieco większa ilość audycji, niż to miało miejsce w roczniku 1971.

Najbliższa seria audycji powinna wyróżniać się szczególnie wielką rewolucją na rynku włoskim. W związku z fantastycznymi wydawnictwami takich grupa jak Premiata Forneria Marconi, Banco Del Mutuo Soccorso, Le Orme, Osanna czy Il Balletto di Bronzo tzw. rock progressivo italiano poświęcimy aż trzy audycje.

Nie zabraknie rzecz jasna krautrocka (poświęcimy mu dwie audycje), hard rocka (z Uriah Heep i Deep Purple), sceny catenbury (Khan, Caravan), muzyki eksperymentalnej i awangardowej (Frank Zappa), rocka psychodelicznego i space rocka (Nucleus, Hawkwind), crossover proga (Wishbone Ash z opus magnum grupy, albumem Argus), fusion (Santana, Return to Forever) czy folku (Strawbs). Szczególnie bogato rok 1972 zakończyło Gentle Giant (dwa longplay'e, z uważanym za najlepsze wydawnictwo zespołu Octopus), Emerson, Lake & Palmer (koncertowe Obrazki z wystawy i Trylogia) oraz Czesław Niemen (Strange Is This World, Marionetki). Warto będzie zwrócić uwagę na przedostatnią audycję w cyklu z stosunkowo mało popularnymi, a naprawdę wyśmienitymi formacjami Focus, Gnidrolog i Aphrodite Child.

Ostatnią audycją będzie, tradycyjnie już, podsumowanie rocznika w postaci wyników plebiscytu na najlepszy progresywny utwór roku 1972 (głosowanie rozpocznie się najpewniej z początkiem czerwca). Będzie tym ciekawiej, że rok 1972 zaznaczył się brakiem pełnoprawnych płyt studyjnych Pink Floyd i King Crimson, które wiodły prym w poprzednich edycjach notowania. Brakuje też wysoko notowanego Van Der Graaf Generator. Są za to absolutne klasyki - Supper's Ready, Close to Th Edge oraz Thick As a Brick...

Cóż, na pewno będzie się działo!



Wstępny harmonogram audycji na rok 1972:

27 stycznia - rock progressivo italiano, vol. 1: Le Orme, PFM, BDMS
3 lutego - krautrock, vol. 1: Neu!, Agitation Free
10 lutego - progressive folk rock: Strawbs i Grave New World
17 lutego - Czesław Niemen - Strange Is This World i Marionetki
24 lutego - heavy prog, vol. 1 - Deep Purple i Machine Head
10 marca - Gentle Giant i Three Friends, Emerson, Lake & Palmer i Pictures at an Exhibition
17 marca - crossover prog: Wishbone Ash i Argus
24 marca - heavy prog, vol. 2: Uriah Heep, 2066 & Then, Lucifer's Friend
31 marca - progresywna playlista
7 kwietnia - Jethro Tull i Thick as a Brick
21 kwietnia - canterbury scene: Khan i Space Shanty
28 kwietnia - Emerson, Lake & Palmer i Trilogy
12 maja - rock progressivo italiano, vol. 2: Banco Del Mutuo Soccorso i Darwin!
19 maja - Yes i Close to the Edge
2 czerwca - Genesis i Foxtrot
9 czerwca - fusion: Santana i Caravanserai
16 czerwca - krautrock, vol. 2: Popol Vuh, Can, Guru Guru
23 czerwca - rock progressivo italiano, vol. 3: Premiata Forneria Marconi i Per Un Amico

________________________________________
Przerwa wakacyjna:  30 czerwca - 29 września
 _______________________________________

6 października - powrót na antenę
13 październikapsychodelic/space rock: Nektar i A Tab In The Ocean
20 października - experimental/avant-progGentle Giant i Octopus, F. Zappa i Grand Wazoo
27 października - Aphrodite Child i 666, Gnidrolog i Lady Lake
3 listopada - Focus i Moving Waves, Skaldowie i Krywań, Krywań
10 listopadaprogresywna playlista
17 listopadawyniki plebiscytu na najlepszy progresywny utwór roku 1972

poniedziałek, 21 stycznia 2013

Wyniki plebiscytu na najlepszy progresywny utwór roku 1971

Kolejna rok i kolejna edycja plebiscytu za nami. Miło jest mi stwierdzić, że edycja plebiscytu dotycząca roku 1971 okazała się zdecydowanie bardziej ciekawa niż ubiegłoroczna, walka pomiędzy poszczególnymi utworami była się naprawdę wyrównana i zażarta, a o ostatecznych rezultatach decydowały pojedyncze głosy.

Pojedynek o czołowe lokaty rozegrał się między największymi zespołami ery klasycznej rocka progresywnego i trzeba przyznać, że podium zostało wśród "swoich". Drugie zwycięstwo z rzędu zanotował Pink Floyd z kompozycją Echoes (w roku 1970 triumfował utwór Atom Heart Mother), któremu przyznaliście aż 200 punktów (30 najwyższych not, średnia głosu 4,08). Wysoką dyspozycję potwierdził King Crimson (rok 1969 - 1 i 3 miejsce, rok 1970 - 2 i 3 miejsce), którego utwór tytułowy z Islands obsadził najniższy stopień podium. Spory postęp w porównaniu do ubiegłorocznego notowania w wykonaniu Genesis (miejsca 3, 10) i Yes (miejsca 4, 8) powinien natomiast zwiastować pewną rewolucję w wynikach przyszłorocznej edycji plebiscytu. Rok 1972 to bowiem brak pełnoprawnych płyt studyjnych Pink Floyd i King Crimson, brakuje też wydawnictwa Van Der Graaf Generator, są za to absolutne klasyki - Supper's Ready, Close to Th Edge czy Tick As a Brick... Cóż, będzie się działo!

Zobacz też - wyniki plebiscytu na najlepszy progresywny utwór roku 1970

Poniżej przedstawiam garść statystyk, dotyczących głosowania oraz klasyfikację punktową notowania.

Rozkład głosów w odstępach czasu (miejsca 1-5)

Rozkład głosów w odstępach czasu (miejsca 5-11)

Najwięcej maksymalnych not:

30 - Echoes - Pink Floyd
8 - The Musical Box - Genesis
7 - Islands - King Crimson
Najwyższa średnia oddanych głosów:
4,08 - Echoes - Pink Floyd
4 - Amboss - Ash Ra Tempel
3,38 - The Musical Box - Genesis


 Wyniki plebiscytu na najlepszy progresywny utwór roku 1971

24. Out of Focus - Television Program (Out of Focus, 1971)
23. Gila - Kommunikation (Gila - Free Electric Sound, 1971)
22. Mahavishnu Orchestra - Meeting Of The Spirits (The Inner Mounting Flame, 1971)
21. Gentle Giant - The House, The Street, The Room (Acquiring the Taste, 1971)
20. Comus - Drip Drip (First Utterance, 1971)
19. Magma - Rïah Sahïltaahk (1001° Centigrades, 1971)
18. Popol Vuh - Vuh  (In den Gärten Pharaos, 1971)
17. Comus - Song to Comus (First Utterance, 1971)
16. Earth and Fire - Song of the Marching Children (Song of the Marching Children, 1971) - 21 pkt.
15. Can - Halleluwah (Tago Mago, 1971) - 21 pkt.
14. Ash Ra Tempel - Amboss (Ash Ra Tempel, 1971) - 28 pkt.
13. Gentle Giant - Wreck (Acquiring the Taste, 1971) - 30 pkt.
12. Czesław Niemen - Człowiek jam niewdzięczny (Człowiek jam niewdzięczny, 1971) - 36 pkt.
11. Van Der Graaf Generator - Man-Erg (Pawn Hearts, 1971) - 45 pkt.


TOP 10

10. Genesis - The Fountain of Salmacis (Nursery Cryme, 1971) - 49 pkt.
9. Pink Floyd - One of These Days (Meddle, 1971) - 49 pkt.
8. Yes - Heart of the Sunrise (Fragile, 1971) - 60 pkt.
7. Van der Graaf Generator - A Plague of Lighthouse Keepers (Pawn Hearts, 1971) 60 pkt.
6. Caravan - Nine Feet Undeground (In the Land of Grey and Pink, 1971) - 63 pkt.
5. Yes - Roundabout (Fragile, 1971) - 71 pkt.
4. Emerson, Lake & Palmer - Tarkus (Tarkus, 1971) - 75 pkt.



Miejsce 3.
King Crimson - Islands (Islands, 1971) - 109 pkt.




Miejsce 2.
Genesis - The Musical Box (Nursery Cryme, 1971) - 115 pkt.




Najlepszy progresywny utwór roku 1971

Pink Floyd - ECHOES (Meddle, 1971) - 200 pkt.

Audycja nr 64 - rok 1971 (XXI)

Podczas audycji zaprezentowano czołową dziesiątkę utworów z plebiscytu na najlepszy progresywny utwór roku 1971.

Szczegółową klasyfikację notowania można zobaczyć tutaj - klik.

Playlista: (Pobierz i posluchaj audycji)
1. Zaprogowe intro
2. Genesis - The Fountain of Salmacis (Nursery Cryme, 1971)
3. Pink Floyd - One of These Days (Meddle, 1971)
4. Yes - Heart of the Sunrise (Fragile, 1971)
5. Van der Graaf Generator - A Plague of Lighthouse Keepers (Pawn Hearts, 1971)
6. Caravan - Nine Feet Undeground (In the Land of Grey and Pink, 1971)
7. Yes - Roundabout (Fragile, 1971)
8. Emerson, Lake & Palmer - Tarkus (Tarkus, 1971)
9.  King Crimson - Islands (Islands, 1971)
10. Genesis - The Musical Box (Nursery Cryme, 1971)
11. Pink Floyd - Echoes (Meddle, 1971)
12. Zaprogowe outro